Chụp ảnh ở An Phú Đông: dừa nước, mặt sông, đường vườn và ánh sáng từng giờ

An Phú Đông có ba nhóm chủ đề ảnh nổi bật: mặt sông Sài Gòn và sông Vàm Thuật với ghe, sà lan, lục bình trôi; hàng dừa nước, cây bần và kênh rạch nhỏ trong vườn; và sự tương phản giữa nhà vườn cũ với dãy nhà phố mới mọc. Ánh sáng đẹp nhất là khoảng một tiếng sau bình minh và một tiếng trước hoàng hôn; giữa trưa nắng gắt, bóng đổ cứng, chỉ hợp chụp trong bóng râm của vườn.

Bài này dành cho người chụp ảnh nghiệp dư, người chụp bằng điện thoại và nhóm chụp ảnh kỷ niệm, ảnh cưới tìm bối cảnh ven sông gần thành phố. Phần cuối bàn về những điều nên giữ khi chụp ở nơi có người sống: xin phép, flycam, an toàn ở mép nước.

Những chủ đề đáng chụp ở bán đảo

Mặt sông. Sông Sài Gòn quanh bán đảo rộng, có tàu, sà lan chở cát, ghe máy nhỏ qua lại. Khi nước lớn, sông đầy, mặt nước phẳng phản chiếu trời; khi nước ròng, bãi bùn lộ ra với rễ cây, dấu chân chim. Mỗi giờ một cảnh khác. Sông Vàm Thuật hẹp hơn, hai bờ gần, cho khung hình kiểu con rạch lớn với nhà ven nước.

Dừa nước, bần và kênh rạch. Hàng dừa nước ven rạch tạo đường dẫn tự nhiên cho ảnh. Cây bần nghiêng ra mặt nước, rễ thở nhô lên khỏi bùn lúc nước ròng. Lục bình trôi thành mảng, có mùa nở hoa tím.

Đường vườn và nhà vườn. Những con đường bê tông nhỏ giữa vườn chuối, vườn xoài, mít, lá rụng trên mặt đường, ánh nắng xiên qua tán cây. Nhà vườn cũ mái ngói, hiên rộng, sân gạch.

Phố mới giữa vườn cũ. Dãy nhà phố mới xây cạnh khoảnh vườn còn sót, công trường cạnh hàng dừa nước. Đây là chủ đề tư liệu về đô thị hoá, có giá trị theo thời gian: ảnh chụp hôm nay có thể là ảnh duy nhất của một góc vườn sẽ biến mất năm sau.

Đời sống thường ngày. Quán cà phê võng buổi sáng, chợ tạm đầu hẻm, người đi câu ven sông, ghe chở hàng. Đây là chủ đề cần xin phép và tôn trọng người được chụp nhất.

Ánh sáng theo giờ trong ngày

Ánh sáng quyết định phần lớn chất lượng ảnh ngoài trời. Bảng dưới là gợi ý theo giờ cho bán đảo, nơi sông nằm ở phía bắc, đông và nam.

Bán đảo có nhiều bờ sông quay về phía đông, nên buổi sáng là lúc dễ có ảnh mặt trời mọc trên sông hơn là hoàng hôn. Người chụp lâu năm ở đây thường chọn bình minh cho ảnh phong cảnh sông, chiều muộn cho ảnh đường vườn và chân dung.

Ngày nhiều mây mỏng lại là ngày dễ chụp nhất cho người mới: ánh sáng khuếch tán, không có bóng đổ gắt, màu lá cây trong vườn lên đều. Đừng bỏ buổi chụp chỉ vì trời không nắng.

Chụp bằng điện thoại: vài mẹo thực tế

Lau ống kính. Nghe đơn giản nhưng là nguyên nhân phổ biến nhất của ảnh mờ, loá. Hơi ẩm ven sông buổi sớm làm ống kính đọng hơi nước.

Chạm để lấy nét và đo sáng. Chạm vào phần sáng nhất của bầu trời khi chụp ngược sáng để giữ màu trời, hoặc chạm vào chủ thể khi chụp chân dung. Kéo thanh phơi sáng xuống nhẹ để mặt nước không bị cháy trắng.

Dùng đường dẫn. Hàng dừa nước, mép bờ kè, con đường vườn kéo mắt người xem vào ảnh. Đặt đường dẫn bắt đầu từ góc ảnh.

Giữ đường chân trời thẳng. Bật lưới căn khung trên điện thoại. Đường chân trời nghiêng ở ảnh sông nước rất dễ thấy.

Chế độ chụp đêm khi trời tối. Sau hoàng hôn, tì điện thoại vào lan can hoặc dùng giá nhỏ, giữ yên vài giây.

Đừng zoom số quá nhiều. Đi lại gần hơn nếu an toàn, hoặc chọn ống kính tele nếu máy có, thay vì phóng to bằng ngón tay.

Xin phép khi chụp người và nhà: phép lịch sự của bán đảo

An Phú Đông là nơi người ta sống, không phải phim trường. Chụp toàn cảnh đường xóm thì không sao, nhưng khi chụp cận một người, một ngôi nhà, một khu vườn, hãy xin phép. Một lời hỏi "cho con chụp tấm ảnh được không" thường nhận được cái gật đầu, và đôi khi là một câu chuyện về ngôi nhà, khu vườn ấy.

Không bước vào sân nhà, vườn nhà người khác để lấy góc khi chưa được cho phép. Nhiều khu vườn đẹp nằm sau một hàng rào thấp, nhưng đó vẫn là ranh giới.

Với trẻ em, xin phép cha mẹ hoặc người lớn đi cùng trước khi chụp, và cân nhắc kỹ trước khi đăng ảnh trẻ em lên mạng xã hội. Với người lao động như người bán chợ, người đi câu, người chở ghe, đừng chụp lúc họ đang lúng túng hay trong hoàn cảnh khó coi.

Nếu ai đó từ chối, cảm ơn và đi tiếp. Nếu đã lỡ chụp mà người đó không muốn, xoá ảnh trước mặt họ.

Một cách đáp lại sự hào phóng của người được chụp là gửi lại họ tấm ảnh đẹp nhất qua tin nhắn. Người lớn tuổi ở bán đảo nhiều khi không có ảnh đẹp của chính ngôi nhà, khu vườn mình; một tấm ảnh in tặng cũng là món quà được nhớ lâu.

Chụp ảnh cưới, ảnh kỷ niệm ở vùng ven sông

Bối cảnh ven sông, vườn cây gần thành phố hợp với ảnh cưới, ảnh kỷ niệm nhóm, ảnh gia đình. Đi chụp có ê kíp đông, đồ đạc nhiều thì càng cần chuẩn bị kỹ về địa điểm.

Nếu chụp trong khuôn viên quán cà phê, khu vườn cho thuê, thoả thuận với chủ địa điểm trước: được chụp ở đâu, bao lâu, có tính phí không. Không chiếm lối đi của khách khác.

Nếu chụp ở bờ sông, đường vườn công cộng, giữ ê kíp gọn, không chắn đường, không bày đồ đạc ra giữa lối đi của người dân. Váy cưới dài trên bờ đất trơn, sàn gỗ ướt là chuyện cần để ý an toàn, không chỉ để ý ảnh.

Giờ vàng ngắn ở vùng nhiệt đới, chỉ khoảng nửa tiếng trước khi mặt trời lặn. Có mặt sớm, chuẩn bị xong trước giờ đó để không phí ánh sáng.

Một lựa chọn ít người dùng là chụp lúc bình minh: trời mát, cô dâu chú rể không đổ mồ hôi, bờ sông vắng, sương mỏng trên mặt nước cho ảnh trong trẻo. Đổi lại phải dậy rất sớm và trang điểm từ khuya.

Flycam: kiểm quy định trước khi bay

Ảnh chụp từ trên cao cho thấy rõ hình bán đảo được sông ôm, rất hấp dẫn. Nhưng bay thiết bị bay không người lái ở Việt Nam chịu sự quản lý của pháp luật, có quy định về cấp phép, khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay. Khu vực gần sân bay, gần công trình quan trọng, khu quân sự có những giới hạn riêng.

Bán đảo An Phú Đông nằm trong thành phố, không quá xa sân bay Tân Sơn Nhất. Trước khi bay, tìm hiểu quy định hiện hành về cấp phép bay và vùng hạn chế, hỏi cơ quan có thẩm quyền nếu không chắc. Bài này không thay được việc kiểm quy định.

Ngoài chuyện giấy phép, có chuyện riêng tư: flycam bay thấp qua sân nhà, khu vườn của người dân làm nhiều người khó chịu. Bay cao, bay nhanh qua khu dân cư, tránh dừng lâu trên nhà người khác.

An toàn: không cất cánh, hạ cánh sát mép nước, gần đường dây điện. Gió trên mặt sông có thể mạnh hơn trên bờ, pin hết giữa sông là mất máy. Luôn để dư pin cho chặng bay về, và bay trong tầm nhìn.

Chụp theo mùa trong năm

Mùa khô, trời trong, tầm nhìn xa, màu trời xanh đậm buổi sáng; hoàng hôn rõ nhưng có hôm ít mây nên ít màu. Đây là mùa chụp phong cảnh sông với bầu trời sạch. Cuối mùa khô, cỏ ven bờ ngả vàng, vườn kém xanh.

Mùa mưa, cây lá xanh mướt, sau mưa không khí trong, mặt đường ướt phản chiếu ánh sáng. Mây dông chiều cho những bầu trời kịch tính. Mang túi chống nước cho máy, khăn lau ống kính, và rời bờ sông khi có sấm.

Mùa triều cường cuối năm, sông đầy nước, mặt nước sát mép bờ, có ngày nước tràn lên đường thấp. Đây là lúc có những khung hình lạ: hàng cây đứng trong nước, xe máy dắt qua đoạn ngập, nhà ven sông soi bóng. Chụp người trong cảnh ngập thì giữ chừng mực, đừng biến khó khăn của người dân thành trò vui.

Lục bình nở hoa tím theo đợt, nhiều nhất vào những tháng nước ngọt nhiều. Một mảng lục bình nở trôi qua khúc sông lúc nắng sớm là cảnh người chụp ven sông hay chờ.

An toàn khi mải chụp

Người chụp ảnh hay quên mình đang đứng ở đâu. Lùi lại để lấy góc rộng mà sau lưng là mép bờ không lan can; bước lên sàn gỗ ọp ẹp, cầu tre để lấy góc giữa dòng; xuống bãi bùn lúc nước ròng để chụp rễ bần. Mỗi việc đó đều đã gây tai nạn ở vùng sông rạch.

Không dừng xe trên cầu để chụp. Cầu ra vào bán đảo có xe tải, xe container chạy nhanh, gió mạnh, lề hẹp.

Buổi sáng sớm và chiều muộn, giờ đẹp nhất để chụp, cũng là lúc muỗi nhiều nhất. Mặc áo dài tay, xịt thuốc chống muỗi trước khi bày máy móc, chân máy ra bờ sông.

Đi chụp một mình ở đoạn bờ vắng lúc trời tối, cẩn thận với túi máy ảnh đắt tiền. Đi theo nhóm, để xe ở chỗ có người.

Mang theo đèn pin nhỏ nếu định ở lại chụp sau hoàng hôn. Đường từ bờ sông ra trục chính tối nhanh, và đèn điện thoại sẽ cạn pin đúng lúc bạn cần nhất.

Câu hỏi thường gặp

Chụp ảnh ở An Phú Đông giờ nào đẹp nhất?

Khoảng một tiếng sau bình minh và một tiếng trước hoàng hôn. Vì nhiều bờ sông của bán đảo quay về phía đông, buổi sáng dễ có ảnh mặt trời mọc trên sông; buổi chiều hợp chụp đường vườn, chân dung với ánh nắng ngang. Giữa trưa nắng gắt, chỉ hợp chụp trong bóng râm.

Có cần xin phép khi chụp ảnh ở đường xóm không?

Chụp toàn cảnh đường xóm thì thường không cần. Nhưng khi chụp cận người, nhà, vườn, hãy hỏi. Không bước vào sân, vườn của người khác khi chưa được cho phép. Với trẻ em, xin phép cha mẹ và cân nhắc trước khi đăng ảnh lên mạng.

Bay flycam ở An Phú Đông có được không?

Bay thiết bị bay không người lái phải tuân theo quy định về cấp phép và vùng hạn chế bay, nhất là ở gần sân bay và công trình quan trọng. Bán đảo nằm trong thành phố, không quá xa sân bay Tân Sơn Nhất. Kiểm quy định hiện hành và hỏi cơ quan có thẩm quyền trước khi bay.

Chụp ảnh cưới ở vườn ven sông cần chuẩn bị gì?

Thoả thuận với chủ quán, chủ vườn về chỗ chụp, thời gian, phí. Có mặt sớm vì giờ vàng chỉ khoảng nửa tiếng trước hoàng hôn. Giữ ê kíp gọn, không chắn lối đi, cẩn thận bờ đất trơn, sàn gỗ ướt khi mặc váy dài. Mang chống muỗi cho cả ê kíp.

Chụp bằng điện thoại có đủ không?

Đủ cho phần lớn nhu cầu nếu biết tận dụng ánh sáng. Lau ống kính, chạm để đo sáng vào phần trời khi chụp ngược sáng, dùng đường dẫn như hàng dừa nước, bờ kè, giữ đường chân trời thẳng. Sau hoàng hôn, tì máy vào lan can và dùng chế độ chụp đêm.