Bán đảo An Phú Đông hợp đạp xe cuối tuần ở dạng vòng ngắn và vừa: đường bằng, nhiều nhánh đường vườn và đường ven sông, gần nội thành. Đạp đẹp nhất từ lúc trời sáng tới khoảng 8 giờ, trước khi xe tải chở vật liệu chạy nhiều và nắng gắt. Ba rủi ro chính cần tính trước là xe tải trên đường hẹp, mặt đường vườn có ổ gà và rêu, và các đầu cầu ra vào bán đảo có dòng xe đông.
Không có làn xe đạp riêng hay tuyến đạp xe được quy hoạch trong phường An Phú Đông. Bài này là kinh nghiệm chung để bạn tự lên cung đường hợp sức mình, dù bạn là người dân trong phường đạp tập thể dục hay nhóm đạp xe từ nội thành tìm chỗ đạp cuối tuần.
Vì sao bán đảo hợp với xe đạp
Địa hình An Phú Đông bằng phẳng, gần như không có dốc ngoài các mố cầu. Đường bên trong bán đảo có nhiều kiểu: trục chính rộng có xe đông, đường nhánh trong khu dân cư, đường bê tông nhỏ xuyên qua vườn, và những đoạn đường sát bờ sông, bờ rạch. Sự đa dạng này cho phép ghép những vòng đạp vừa có phố, vừa có vườn, vừa có sông trong chưa tới hai tiếng.
Cảnh dọc đường là thứ kéo người đạp xe lên đây: hàng dừa nước ven rạch, vườn chuối, khoảnh ruộng bỏ hoang mọc cỏ, mặt sông Sài Gòn rộng mở ra bất chợt ở cuối một con đường. Buổi sáng, sương mỏng trên mặt sông, ánh nắng xiên qua hàng cây.
Bán đảo cũng gần: từ Gò Vấp, Bình Thạnh, Phú Nhuận, người khoẻ có thể đạp lên, vòng bán đảo, rồi đạp về trong một buổi sáng. Người không muốn đạp qua đường phố đông có thể chở xe bằng ô tô, đậu ở chỗ rộng rồi đạp trong bán đảo.
Điều cần biết là bán đảo đang đô thị hoá nhanh. Đường vườn hôm nay có thể là công trường tháng sau, xe tải chở cát gạch chạy nhiều trên những con đường vốn chỉ dành cho xe máy.
Ba kiểu cung đạp trong bán đảo
Không có tuyến cố định, nhưng có thể ghép theo ba kiểu dưới đây. Độ dài là ước lượng tương đối để chọn theo sức; đo chính xác bằng ứng dụng trên điện thoại khi đạp.
| Kiểu cung | Đi qua đâu | Hợp với | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Vòng ngắn trong khu dân cư và ra bờ sông gần nhất | Đường nhánh khu dân cư, một hai điểm bờ sông | Trẻ em có người lớn đi kèm, người mới đạp | Đạp chậm, nhiều xe ra vào nhà |
| Vòng vừa qua đường vườn và ven sông | Nối các đường vườn với nhiều điểm bờ sông, bờ rạch | Người đạp đều, xe phổ thông hoặc xe địa hình | Đường vườn hẹp, ổ gà, rêu; chó thả rông |
| Vòng dài nối phía An Phú Đông cũ và Thạnh Lộc cũ | Từ phía mũi bán đảo lên phía Thạnh Lộc, có đoạn trên trục chính | Người khoẻ, nhóm đạp xe có kinh nghiệm | Đoạn trục chính và gần đầu cầu xe đông, xe tải |
| Từ nội thành lên, vòng bán đảo, về | Qua một cây cầu vào bán đảo, vòng trong, về | Người khoẻ, quen đạp đường phố | Đầu cầu, mặt cầu nhiều xe tải; đạp sớm |
Mỗi kiểu cung nên có một điểm dừng nghỉ là quán cà phê hoặc quán ăn sáng, vừa để nghỉ, vừa có chỗ dựng xe an toàn.
Giờ đạp và mùa đạp
Khung giờ tốt nhất là từ lúc trời vừa sáng tới khoảng 8 giờ, nhất là sáng thứ bảy, chủ nhật. Đường vắng, trời mát, xe tải chưa chạy nhiều. Sau 8 giờ, nắng lên gắt, xe chở vật liệu xây dựng bắt đầu hoạt động, đường bụi hơn.
Chiều muộn, từ khoảng 16 giờ 30, cũng có thể đạp, nhưng đường đông xe hơn, nhất là các trục chính khi người đi làm về. Trời tối nhanh sau hoàng hôn, đèn trên đường vườn ít. Nếu đạp chiều, xong trước khi trời tối.
Mùa khô, từ khoảng tháng mười hai tới tháng tư, là mùa đạp đẹp nhất: đường khô, ít mưa. Tháng ba, tháng tư nóng, mang đủ nước. Mùa mưa, sáng sớm vẫn đạp được nhưng đường trơn, có vũng nước che ổ gà, bùn từ công trường tràn ra. Những tháng cuối năm có triều cường; một số đoạn đường thấp ven sông có thể đọng nước, tránh đạp qua.
Không đạp khi trời dông, có sấm chớp. Trên đường ven sông trống trải, người đạp xe là điểm cao nhất xung quanh.
Ngày nắng nóng, uống nước đều mỗi lần dừng chứ đừng đợi khát, và nghỉ trong bóng râm nếu thấy chóng mặt, buồn nôn; đó là dấu hiệu sớm của say nắng.
Những rủi ro cụ thể trên đường bán đảo
Xe tải nhỏ chở vật liệu. Đây là rủi ro lớn nhất. Đường vườn chỉ đủ cho một xe tải nhỏ, khi xe tải đi tới, người đạp xe phải tấp sát lề. Đạp một hàng, nghe tiếng xe phía sau, dừng hẳn và tấp vào chỗ rộng khi xe tải đi ngược chiều trên đoạn hẹp.
Mặt đường vườn. Bê tông mỏng, nứt, có ổ gà, có rêu ở chỗ râm. Sáng sớm có sương, rêu rất trơn. Giữ tốc độ vừa phải, không phanh gấp trên rêu, đi xe có lốp không quá mỏng.
Chó thả rông. Nhiều nhà vườn nuôi chó, buổi sớm cổng mở. Chó hay đuổi theo xe đạp. Giữ bình tĩnh, giảm tốc, không đá chó; nhiều khi dừng lại dắt xe đi qua là chó thôi đuổi. Bị cắn thì đi tiêm phòng dại ngay.
Đường cụt ra bờ sông. Nhiều nhánh đường kết thúc ở bờ sông, bờ rạch, cuối đường có khi là bờ đất không rào. Đạp chậm khi tới cuối đường lạ, đặc biệt lúc trời còn tối.
Đầu cầu và trục chính. Khi phải đi trên trục chính hoặc qua các cây cầu ra vào bán đảo, xe máy, xe tải, xe container đông. Đạp sát lề phải, đi thành một hàng, mặc áo sáng màu, bật đèn khi trời chưa sáng hẳn.
Chuẩn bị xe và đồ mang theo
Đạp vòng bán đảo không cần thiết bị đặc biệt, nhưng vài thứ dưới đây giúp tránh rắc rối:
- Mũ bảo hiểm xe đạp. Không phải bắt buộc với mọi loại xe, nhưng là thứ đáng đội nhất khi đường có xe tải.
- Đèn trước và đèn sau, kể cả khi đạp ban ngày, nhất là lúc trời mới hửng sáng.
- Bơm mini và ruột dự phòng hoặc bộ vá. Đường công trường có đinh, mảnh sắt vụn; tiệm sửa xe đạp trong bán đảo không nhiều.
- Hai bình nước, nhiều hơn vào mùa khô.
- Khoá xe để dựng xe khi dừng ăn sáng, uống cà phê.
- Điện thoại sạc đầy, mở định vị để người nhà theo dõi khi đạp một mình.
- Áo sáng màu hoặc có phản quang.
- Thuốc chống muỗi nếu định dừng lâu ở bờ sông lúc sáng sớm.
Nếu chở xe bằng ô tô, chọn chỗ đậu ở đường rộng hoặc bãi xe của quán, xin phép gửi; đừng đậu chắn đường vườn.
Trước mỗi chuyến, kiểm phanh, áp suất lốp, xích. Đường vườn nhiều ổ gà làm lốp non dễ bị thủng kiểu kẹp săm; bơm đúng áp suất ghi trên lốp. Sau chuyến đạp mùa mưa, lau bùn và tra dầu xích, vì bùn đất công trường bám vào làm xích mòn nhanh.
Đạp theo nhóm: phép lịch sự trên đường xóm
Nhóm đạp xe từ nội thành lên ngày càng nhiều. Đạp theo nhóm vui và an toàn hơn đạp một mình, nhưng nhóm đông trên đường vườn hẹp dễ gây phiền cho người dân và người đi đường.
Đạp một hàng, không dàn hàng ngang chiếm đường. Khi dừng, dựng xe gọn vào lề, không chắn cổng nhà, không chắn lối đi. Không la hét, không mở loa trong xóm lúc sáng sớm khi người ta còn ngủ.
Nhóm đông nên chia thành nhóm nhỏ năm, sáu người, cách nhau một khoảng, để xe tải và xe máy dễ vượt. Người dẫn đầu báo hiệu ổ gà, chó, xe ngược chiều cho người phía sau.
Người đi cuối nhóm nên là người có kinh nghiệm, mang đồ vá xe, để không ai bị bỏ lại khi gặp sự cố giữa đường vườn.
Khi dừng nghỉ ở quán, gọi nước, ăn sáng, trả tiền đàng hoàng. Quán xá ở bán đảo rất sẵn lòng đón nhóm đạp xe nếu nhóm lịch sự; nhiều quán đã có góc dựng xe riêng.
Điểm dừng dọc đường: nghỉ, ăn sáng và ngắm sông
Một vòng đạp ở bán đảo dễ chịu hơn khi có điểm dừng được tính trước. Kiểu dừng phổ biến nhất của người đạp xe là quán cà phê ven sông hoặc quán võng: dựng xe, uống ly cà phê sữa đá, nhìn sông chừng hai mươi phút rồi đạp tiếp. Buổi sáng sớm, quán võng đầu xóm đã mở, khách chủ yếu là người địa phương.
Điểm dừng thứ hai là bữa sáng. Hàng hủ tiếu, bánh mì, xôi trên trục chính hoặc trong khu dân cư đông người mở từ sớm. Nhóm đạp xe thường chọn quán có vỉa hè rộng để dựng xe trong tầm mắt.
Điểm dừng thứ ba là bờ sông. Ở cuối nhiều nhánh đường có khoảng trống nhìn ra sông Sài Gòn hoặc sông Vàm Thuật. Dừng ở đó vài phút để nghỉ chân, uống nước, chụp ảnh. Không đẩy xe xuống mép bờ, không đứng trên bờ đất có vết nứt.
Nếu đạp một mình, nhắn cho người nhà biết điểm dừng và giờ dự kiến về. Đường vườn có đoạn vắng, sóng điện thoại yếu, gặp sự cố khó gọi người tới giúp ngay.
Tai nạn và sự cố: nên làm gì
Nếu ngã xe nhẹ, đưa người và xe vào lề trước, kiểm tra vết thương. Trầy xước rửa sạch bằng nước, che lại. Có dấu hiệu đau đầu, chóng mặt sau va đập đầu, đau nhiều ở tay chân, không cử động được, đưa đi khám ngay.
Nếu va chạm với xe khác, giữ bình tĩnh, chụp ảnh hiện trường, ghi lại thông tin, nhờ người xung quanh làm chứng. Gọi cấp cứu khi có người bị thương nặng.
Thủng săm giữa đường vườn: tự vá nếu có đồ; nếu không, hỏi người dân tiệm sửa xe gần nhất. Tiệm sửa xe máy cũng thường vá được săm xe đạp phổ thông.
Bị lạc: mở bản đồ, đạp ra trục chính gần nhất. Hỏi người dân là cách nhanh nhất, người ở bán đảo quen chỉ đường cho người đạp xe.
Mang theo một ít tiền mặt và giấy tờ tuỳ thân là thói quen tốt: tiệm vá xe nhỏ, quán nước ven đường không phải chỗ nào cũng nhận chuyển khoản, và khi có sự cố cần giấy tờ để làm việc với người liên quan.
Câu hỏi thường gặp
Đạp xe ở An Phú Đông có an toàn không?
Tương đối an toàn nếu đạp sáng sớm, đi đường vườn và ven sông, tránh trục chính giờ cao điểm. Rủi ro chính là xe tải chở vật liệu trên đường hẹp, mặt đường có ổ gà và rêu, chó thả rông. Đội mũ bảo hiểm, bật đèn, đạp một hàng là những việc nên làm.
Có làn xe đạp hay tuyến đạp xe riêng không?
Không có làn xe đạp riêng hay tuyến đạp xe được quy hoạch trong phường. Người đạp xe đi chung đường với xe máy, xe tải. Đường vườn và đường ven sông yên tĩnh hơn, nhưng hẹp và mặt đường không đều.
Đạp từ nội thành lên An Phú Đông có được không?
Được với người khoẻ, quen đạp đường phố. Phải qua một trong các cây cầu ra vào bán đảo, nơi có nhiều xe tải; nên đạp thật sớm. Người không quen có thể chở xe bằng ô tô, đậu ở chỗ rộng rồi đạp trong bán đảo.
Xe đạp phổ thông có đạp được đường vườn không?
Được, nhưng đi chậm. Đường vườn bê tông mỏng, có ổ gà, rêu, đoạn đất. Xe địa hình hoặc xe có lốp to hơn thì êm và an toàn hơn. Xe đạp đua lốp mỏng hợp với trục đường nhựa hơn là đường vườn.
Mùa mưa có nên đạp xe ở bán đảo không?
Sáng sớm mùa mưa thường vẫn đạp được vì mưa hay rơi vào chiều. Nhưng đường trơn, vũng nước che ổ gà, bùn từ công trường. Giảm tốc, tránh đường đất, không đạp khi có sấm chớp. Những tháng cuối năm, tránh các đoạn đường thấp ven sông có thể đọng nước triều.