Thuê trọ ở An Phú Đông nên bắt đầu từ chỗ làm và giờ đi làm, rồi mới tới phòng. Người làm phía Thuận An, Lái Thiêu thường ở phía Thạnh Lộc cũ dọc trục Hà Huy Giáp; người làm phía Gò Vấp và nội thành hay chọn các hẻm phía An Phú Đông cũ gần đường ra sông Vàm Thuật. Xem phòng xong, ba thứ quyết định chuyện ở có yên hay không là hợp đồng, cách tính điện nước và việc phòng có bị nước tràn vào mùa triều cường.
Bài này viết cho sinh viên, người đi làm và vợ chồng trẻ mới đến phường An Phú Đông mới. Bài không nêu giá vì giá trọ thay đổi theo từng dãy, từng thời điểm; thay vào đó là cách nhìn ra rủi ro trước khi xuống tiền cọc.
Chọn khu trọ theo nhịp đi làm, không theo cảm giác
Dãy trọ trên bán đảo có hai kiểu chính. Kiểu thứ nhất nằm gần trục đông xe, tiện đi lại, xung quanh nhiều quán cơm, tiệm tạp hoá mở khuya, nhưng ồn và có khi bụi. Kiểu thứ hai nằm trong các hẻm sâu giữa vườn cũ, yên, mát, đôi khi rộng hơn, nhưng đường vào hẹp, tối và ở một số nơi trũng.
Nếu đi làm ca sớm hoặc về khuya, bạn nên ưu tiên khu có đường vào sáng đèn và có người qua lại. Nếu làm giờ hành chính ở nội thành, bạn nên chọn khu gần lối ra cầu để buổi sáng không phải chen qua nhiều điểm ùn. Người làm việc tại nhà thì cần phòng có cửa sổ, chỗ ngồi được lâu và internet ổn định hơn là gần đường lớn.
Một mẹo nhỏ của người ở lâu: đi tìm phòng vào buổi chiều tối thay vì buổi trưa. Lúc đó dãy trọ có người về, bạn thấy được tiếng ồn, chỗ để xe chật hay rộng, đèn hẻm có đủ không, và có thể hỏi chuyện người đang ở về chủ nhà.
Xem phòng: danh sách kiểm từng thứ
Mang theo điện thoại để chụp lại hiện trạng, và đi đúng danh sách dưới đây thay vì chỉ nhìn tổng thể.
- Nền phòng so với mặt hẻm: bậc thềm cao hay ngang mặt đường; tường chân có vệt ố nước không; hỏi thẳng năm trước triều cường nước vào tới đâu.
- Ổ điện và công tơ: ổ cắm đặt cao hay sát sàn (sát sàn dễ hỏng khi nước vào); có công tơ riêng cho từng phòng không; có aptomat chống giật không.
- Nước: nước máy hay nước giếng; mở vòi xem áp lực, màu, mùi; bồn chứa trên mái có nắp đậy không.
- Thông gió và ẩm mốc: phòng có cửa sổ thật hay chỉ ô thoáng; trần, góc tường có mốc; nhà vệ sinh có quạt hút.
- Chỗ để xe: có khoá cổng chung, ai giữ chìa, có camera chung không; xe để trong phòng hay ngoài sân.
- Phòng cháy: lối thoát thứ hai, bình chữa cháy ở hành lang, dây điện đi nổi có gọn không, có ai nấu ăn bằng bếp than trong dãy không.
- Rác: rác gom ở đâu, xe thu mấy ngày một lần, phí rác tính chung hay riêng.
Những thứ trong danh sách đều sửa được nếu chủ nhà thiện chí, nhưng nên nói trước và ghi vào hợp đồng. Một chủ trọ sẵn sàng thay ổ điện, nâng ổ cắm lên cao trước khi bạn dọn vào thường cũng là người dễ làm việc về sau.
Phòng trọ, căn hộ dịch vụ hay nhà nguyên căn: kiểu nào hợp với ai
Trên bán đảo có đủ các kiểu chỗ ở cho thuê. Mỗi kiểu kéo theo một cách sống và một kiểu rủi ro riêng, không chỉ khác nhau ở số tiền.
| Kiểu chỗ ở | Hợp với | Điều hay gặp | Nên hỏi |
|---|---|---|---|
| Phòng trong dãy trọ | Người độc thân, sinh viên, vợ chồng chưa có con | Chật, chung cổng, chung chỗ để xe; điện nước theo đơn giá chủ trọ | Quy định giờ giấc, số người ở, chỗ sạc xe |
| Căn hộ dịch vụ, phòng có gác | Người đi làm cần riêng tư, làm việc tại nhà | Có nội thất cơ bản, hay đòi cọc cao hơn | Ai sửa máy lạnh, máy nước nóng khi hỏng |
| Nhà nguyên căn trong hẻm | Gia đình có con nhỏ, có người lớn tuổi | Tự lo điện nước, rác, an ninh; nhà cũ có thể thấp nền | Năm trước nước vào tới đâu, mái có dột không |
| Ở ghép trong nhà chủ | Người mới đến muốn ở tạm vài tháng | Rẻ và nhanh, nhưng sinh hoạt phụ thuộc gia đình chủ | Giờ đóng cổng, có được nấu ăn, tiếp khách không |
Gia đình có con nhỏ thường bắt đầu bằng phòng trọ rộng hoặc căn hộ dịch vụ, rồi chuyển sang thuê nhà nguyên căn khi đã biết hẻm nào khô, trường nào gần. Người độc thân đi làm ca thì phòng trọ gần trục đường vẫn là lựa chọn thực tế nhất vì tiện ăn uống, tiện xe về khuya.
Dù chọn kiểu nào, đừng để cảm giác "phòng mới sơn, đẹp" lấn át các câu hỏi về nền nhà, điện và thoát nước. Ở vùng ven sông, ba thứ đó quyết định chuyện bạn có phải dọn đi giữa chừng hay không.
Đặt cọc: bao nhiêu là hợp lý và giữ bằng chứng thế nào
Thông lệ phổ biến ở các dãy trọ TP.HCM là cọc một tháng tiền phòng, có nơi đòi hai tháng với phòng mới hoặc phòng có nội thất. Đây không phải quy định pháp luật mà là thoả thuận giữa hai bên, nên bạn có quyền hỏi rõ điều kiện trả cọc trước khi đưa tiền.
Khi đặt cọc, nên chuyển khoản thay vì đưa tiền mặt, ghi nội dung chuyển tiền rõ phòng số mấy, dãy nào, cọc cho thời hạn thuê bao lâu. Nếu đưa tiền mặt thì phải có giấy nhận cọc có chữ ký chủ nhà, ghi số tiền, ngày, điều kiện hoàn trả. Đừng cọc giữ chỗ cho phòng chưa xem tận mắt, nhất là qua các nhóm mạng xã hội, vì đây là kiểu lừa đảo gặp khá thường xuyên ở các khu đông người thuê.
Điều kiện trả cọc hay gây tranh cãi nhất là báo trước bao lâu khi dọn đi và "hư hỏng" được tính thế nào. Ảnh và video chụp hiện trạng phòng ngày nhận phòng, gửi cho chủ nhà qua tin nhắn, là bằng chứng đơn giản mà hữu ích nhất khi trả phòng.
Hợp đồng thuê: các điều khoản nên có chữ
Nhiều dãy trọ chỉ thoả thuận miệng. Bạn không cần một hợp đồng dài, nhưng nên có một tờ giấy hai bên ký, ghi tối thiểu các điều sau.
| Điều khoản | Ghi gì | Vì sao cần |
|---|---|---|
| Giá thuê và kỳ trả | Số tiền mỗi tháng, ngày trả, hình thức trả | Tránh chuyện tăng giá giữa chừng không báo trước |
| Điện, nước, rác, internet | Cách tính từng khoản, chỉ số công tơ ngày nhận phòng | Đây là khoản dễ phát sinh tranh cãi nhất |
| Thời hạn và báo trước | Thuê bao lâu, báo trước bao nhiêu ngày khi dọn đi | Quyết định có lấy lại cọc hay không |
| Tiền cọc | Số tiền, điều kiện trả, thời gian trả lại | Có căn cứ khi trả phòng |
| Sửa chữa | Hỏng gì thì ai chịu, khi nào phải sửa | Nhất là hư hỏng do nước tràn, mưa dột |
| Số người ở, nuôi thú, giờ giấc | Quy định nội bộ của dãy trọ | Tránh bị yêu cầu dọn đi vì "vi phạm" không rõ |
Giấy tờ này nên có hai bản, mỗi bên giữ một. Chủ trọ làm ăn đàng hoàng thường có sẵn mẫu; nếu không, bạn tự viết tay cũng được, miễn đủ ý và có chữ ký.
Điện nước trong phòng trọ: hiểu cách tính để khỏi giật mình
Theo quy định của ngành điện, người thuê nhà ở có thể được áp giá điện sinh hoạt bậc thang theo số người, nếu chủ nhà làm thủ tục kê khai với điện lực. Thực tế nhiều dãy trọ vẫn tính một đơn giá cố định cho mỗi số điện, cao hơn giá bậc thấp. Bạn nên hỏi rõ trước khi thuê và so với các dãy khác trong khu, thay vì chỉ so giá phòng.
Nước sinh hoạt cũng tương tự: có nơi tính theo khối qua đồng hồ riêng, có nơi tính khoán theo đầu người mỗi tháng. Ở những khu còn dùng nước giếng, nên hỏi giếng đã lọc chưa và chỉ dùng nước đó để tắm giặt, nấu ăn thì dùng nước máy hoặc nước đóng bình cho chắc.
Ngày nhận phòng, chụp lại chỉ số công tơ điện, đồng hồ nước có ngày giờ trên ảnh. Mỗi tháng tự ghi chỉ số, so với hoá đơn chủ trọ đưa. Thói quen này mất một phút nhưng giúp tránh hầu hết các cuộc cãi nhau về tiền điện.
Một khoản hay bị quên là internet và truyền hình. Có dãy trọ kéo sẵn mạng chung, chia đều mỗi phòng; có nơi để người thuê tự lắp. Mạng chung tiện nhưng giờ tối đông người dùng thì chậm, ai làm việc tại nhà hoặc học trực tuyến nên hỏi trước có được tự kéo đường cáp riêng không, và ai chịu phí lắp đặt khi dọn đi.
Đăng ký tạm trú và những việc giấy tờ khi ở trọ
Theo Luật Cư trú, người đến ở một nơi ngoài nơi thường trú từ 30 ngày trở lên phải đăng ký tạm trú. Hiện nay việc này làm được trực tuyến qua ứng dụng định danh điện tử hoặc cổng dịch vụ công, cần thông tin chỗ ở hợp pháp mà chủ trọ phải cung cấp hoặc xác nhận. Khi thuê, bạn nên hỏi trước chủ trọ có hỗ trợ việc này không; dãy trọ nào né tránh đăng ký tạm trú là dấu hiệu nên cân nhắc.
Tạm trú không chỉ là nghĩa vụ. Có tạm trú thì việc xin học cho con, đăng ký nơi khám bảo hiểm y tế ban đầu, làm một số thủ tục ngân hàng hay nhận hàng giá trị lớn đều dễ hơn. Vì quy định về cư trú có thể được điều chỉnh, bạn kiểm lại hướng dẫn hiện hành của công an phường hoặc trên cổng dịch vụ công trước khi làm.
An toàn khi ở trọ trên bán đảo
Xe máy là tài sản dễ mất nhất. Luôn khoá cổ, khoá đĩa khi để xe ngoài sân chung, kể cả cổng đã khoá. Dãy trọ đông người ra vào, cổng không phải lúc nào cũng đóng.
Mùa triều cường, dắt xe lên cao trước giờ nước lớn. Nước ngập ngang ống xả rồi cố nổ máy là cách nhanh nhất làm hỏng xe. Nhiều người ở trọ vùng ven sông kê sẵn tấm ván hoặc gửi xe nhờ nhà cao hơn vào những đêm triều đỉnh.
Ổ điện, sạc pin không để qua đêm sát giường. Cháy phòng trọ phần lớn bắt đầu từ thiết bị sạc, dây điện nối dài và xe điện sạc trong phòng. Nếu dãy trọ cho sạc xe điện, nên sạc ở khu riêng, có người trông.
Cẩn thận với lời mời việc làm, vay tiền qua mạng. Người mới đến, chưa quen ai, là đối tượng dễ bị nhắm. Mọi việc đòi chuyển tiền trước để "giữ chỗ làm" hay "giải ngân" đều nên hỏi người quen hoặc công an phường trước.
Câu hỏi thường gặp
Ở trọ phía Thạnh Lộc cũ hay phía An Phú Đông cũ tiện hơn?
Tuỳ chỗ làm. Làm hướng Thuận An, Lái Thiêu, các khu công nghiệp phía bắc thì phía Thạnh Lộc cũ gần trục Hà Huy Giáp tiện hơn. Làm hướng Gò Vấp và nội thành thì các hẻm phía An Phú Đông cũ gần lối ra sông Vàm Thuật thường đỡ vòng.
Chủ trọ không cho đăng ký tạm trú thì sao?
Đăng ký tạm trú là nghĩa vụ của người ở và cần chủ nhà cung cấp thông tin chỗ ở. Nếu chủ trọ né tránh, bạn có thể hỏi công an phường cách làm. Về lâu dài, nên chọn nơi ở mà chủ nhà sẵn sàng hỗ trợ việc này.
Phòng bị nước tràn vào làm hỏng đồ thì ai chịu?
Phụ thuộc thoả thuận trong hợp đồng và nguyên nhân. Đồ của người thuê thường do người thuê tự lo, trừ khi lỗi rõ ràng từ phía nhà như cống nghẹt đã báo mà không sửa. Vì vậy nên ghi điều khoản sửa chữa, và kê đồ điện lên cao từ đầu.
Có nên thuê phòng qua môi giới trên mạng không?
Có thể, nhưng chỉ đặt cọc sau khi đã xem phòng tận mắt và gặp chủ nhà hoặc người được chủ nhà uỷ quyền rõ ràng. Không chuyển tiền giữ chỗ cho tài khoản lạ chỉ dựa trên ảnh và video gửi qua tin nhắn.
Ở ghép với bạn thì hợp đồng ghi thế nào?
Tốt nhất ghi tên tất cả người ở, hoặc ít nhất ghi số người ở và người đại diện ký. Giữa những người ở ghép nên tự thoả thuận bằng tin nhắn về chia tiền phòng, điện nước và việc ai dọn đi thì xử lý tiền cọc ra sao.