Quán ăn ven sông ở An Phú Đông: chọn chỗ ngồi, giờ đến và cách gọi món theo nhóm

Chọn quán ven sông ở An Phú Đông nên xét bốn thứ theo thứ tự: lối vào có ngập khi nước lớn không, chỗ ngồi có mái và lan can không, hướng ngồi có đón gió sông hay hứng nắng chiều, và quán có ghi giá món tính theo ký rõ ràng không. Món ăn giữa các quán thường na ná nhau; khác biệt lớn nằm ở bốn điểm trên.

Bài này không giới thiệu tên quán cụ thể. Mục đích là giúp bạn tự đánh giá một quán bất kỳ ở bán đảo An Phú Đông, phía Thạnh Lộc cũ hay bất cứ đoạn ven sông Sài Gòn nào có kiểu quán vườn tương tự, rồi gọi món sao cho vừa người, vừa túi tiền và không phí đồ ăn.

Bốn tiêu chí chọn quán, theo thứ tự quan trọng

Lối vào và con nước. Nhiều quán đẹp nhất là quán nằm thấp, sát mép nước. Chính những quán này có lối vào dễ ngập vào chiều tối những ngày triều cường, thường rơi vào các tháng cuối năm. Nhìn mặt đường lối vào: có vệt bùn khô, rác dạt thành vạch ngang trên tường rào thì đó là mức nước từng lên. Đi xe máy thì cân nhắc kỹ, nhất là khi ngồi tới khuya.

Mái che và lan can. Mưa chiều ở TP.HCM vào mùa mưa thường đến nhanh và to. Quán có mái phủ hết bàn giúp bạn khỏi phải bưng nồi lẩu chạy. Lan can ở mép sông là thứ không được bỏ qua nếu đi cùng trẻ nhỏ: bờ đất ven sông trơn, có chỗ bị nước khoét bên dưới mà nhìn từ trên không thấy.

Hướng ngồi và nắng chiều. Bán đảo An Phú Đông có sông ở phía bắc, phía đông và phía nam, nên tuỳ đoạn bờ mà nắng chiều chiếu thẳng vào mặt hoặc sau lưng. Ngồi lúc bốn, năm giờ chiều ở bờ quay về hướng tây thì chói và nóng; ngồi ở bờ quay về hướng đông thì mát, nhìn ánh chiều vàng phủ lên bờ bên kia. Hỏi quán bàn nào có bóng cây vào giờ đó.

Giá và cách tính. Quán làm ăn nghiêm túc có thực đơn ghi giá, món tính theo ký ghi rõ giá mỗi ký và cân trước mặt khách. Nếu thực đơn chỉ ghi "theo thời giá" mà nhân viên không nói được con số, nên hỏi lại trước khi gọi.

Giờ đến: mỗi khung giờ một kiểu quán

Buổi trưa ngày thường là lúc quán vườn vắng nhất. Nhiều nơi chỉ phục vụ món đơn giản, bếp chưa nhóm than, nồi nước lẩu chưa nấu nhiều. Đổi lại, bạn có chỗ đẹp nhất, nhân viên rảnh để trò chuyện, và trưa là lúc nước sông thường êm. Hợp cho người muốn ngồi làm việc, gặp một hai người bạn.

Chiều muộn cuối tuần, khoảng từ bốn giờ chiều, là giờ cao điểm. Khách từ nội thành lên, bàn kín, món ra chậm, tiếng ồn lớn. Muốn ngồi chỗ sát sông thì nên đặt trước hoặc đến sớm hơn một tiếng. Bù lại, đây là lúc quán có đủ món nhất, cá nướng ra lò liên tục.

Buổi tối là lúc muỗi nhiều nhất và đường về tối nhất. Nếu không quen đường, tốt nhất ăn xong trước khi trời tối hẳn, hoặc ngồi tiếp ở quán mặt đường lớn. Những tối triều cường, lối ra có thể khác lúc vào.

Sáng sớm cuối tuần, một số quán vườn mở cà phê, ăn sáng. Đây là khung giờ ít người để ý nhưng dễ chịu nhất: trời mát, sông có sương, đường vắng.

Gọi món theo số người

Bảng dưới là khung gọi món tham khảo cho quán vườn kiểu miền Tây. Lượng món tuỳ quán; nguyên tắc là gọi ít trước, thiếu gọi thêm, tránh phí đồ ăn.

Món nướng và món lẩu thường ra chậm hơn món chiên, món xào. Gọi món nướng ngay khi ngồi xuống, món xào sau, để các món không dồn ra cùng lúc rồi nguội.

Đọc thực đơn quán vườn: những món thường gặp và cách hiểu

Thực đơn quán vườn ven sông Sài Gòn thường chia theo nguyên liệu: cá, gà, bò, dê, hải sản, rau, lẩu. Một nguyên liệu có nhiều cách làm, ví dụ cá lóc có thể nướng trui, hấp bầu, kho tộ, nấu canh chua. Khi đi đông, nên chọn mỗi nguyên liệu một cách làm khác nhau để bữa ăn không bị nặng một vị.

Những chữ như "đồng", "quê", "sông" trên tên món thường là mô tả kiểu chế biến hoặc giống cá, không phải cam kết nguồn gốc. "Gà thả vườn" có thể là gà nuôi thả trong vườn của chính quán hoặc mua từ trại. Nếu nguồn gốc quan trọng với bạn, cứ hỏi thẳng. Quán ven sông hay có khách quen, nên phần lớn nhân viên quen việc trả lời câu hỏi này.

Món tính theo con hoặc theo ký: cá lóc, cá rô phi, tôm càng, cua, ếch thường tính theo ký sống. Con cá một ký lên đĩa còn khoảng hơn nửa ký thịt sau khi làm sạch, nướng. Ví dụ giả định: bốn người ăn một con cá lóc nướng trui cỡ một ký là vừa đủ nếu có thêm lẩu và rau; sáu người thì nên gọi thêm món khác thay vì cá to hơn.

Lần đầu đến quán vườn: gọi gì để biết quán nấu có tay nghề

Có một cách đơn giản để đánh giá bếp của một quán vườn ngay trong bữa đầu: gọi một món đơn giản mà khó giấu lỗi. Canh chua cá là lựa chọn tốt. Nước canh trong, chua dịu từ me hoặc bần, cá không tanh, rau giá còn giòn là dấu hiệu bếp làm cẩn thận. Nếu nước canh đục, cá bở, vị chua gắt như giấm, thì các món phức tạp hơn khó mà khá hơn.

Món thứ hai nên thử là một món rau xào hoặc rau luộc chấm kho quẹt, mắm kho. Rau xào xanh, không ngập dầu, không mặn cho thấy bếp không nêm theo kiểu "nhậu phải đậm". Món thứ ba là món nướng chủ lực của quán: cá lóc nướng trui hoặc gà nướng. Thịt chín đều, không cháy đen bên ngoài sống bên trong, có nước chấm pha riêng theo món chứ không dùng chung một chén cho mọi thứ.

Ba món này cộng lại vừa đủ cho hai, ba người và cho bạn một bức tranh khá chính xác. Lần sau quay lại, bạn biết nên gọi thêm món gì, tránh món gì. Đây cũng là cách người sống lâu trong phường "dò" quán mới mở: họ ít khi gọi món đắt nhất ngay lần đầu.

Quán vườn nằm giữa xóm: vài điều khách nên giữ ý

Khác với khu ăn uống ở trung tâm thành phố, phần lớn quán vườn ở An Phú Đông nằm xen giữa nhà dân. Đường vào quán cũng là đường đi chợ, đường đưa con đi học của người trong xóm. Những chiều cuối tuần, xe khách đậu tràn ra lề, chắn cổng nhà người khác, là chuyện người dân phàn nàn nhiều nhất.

Vài việc nhỏ giúp khách không trở thành gánh nặng cho xóm: đậu xe đúng chỗ quán chỉ, không đậu trước cổng nhà dân; không bóp còi inh ỏi trong đường nhỏ; về khuya thì tắt máy dắt xe qua đoạn sát nhà người ta nếu đi đông; không xả rác, vỏ lon ra bờ sông hay mép mương. Hát karaoke loa kẹo kéo ở bờ sông vào ban đêm vang rất xa vì mặt nước dội âm, và thường là nguyên nhân của các cuộc cãi vã.

Ngoài lịch sự, còn có lý do thực tế: quán bị dân phản ánh nhiều thì dễ bị kiểm tra, phải thu hẹp giờ mở hoặc dời đi. Giữ cho quán và xóm sống được với nhau cũng là giữ cho mình chỗ ngồi ven sông những lần sau.

Những chỗ dễ bị tính sai tiền và cách tránh

Phần lớn quán làm ăn đàng hoàng. Nhưng cũng như mọi khu ăn uống đông khách cuối tuần, có vài chỗ hay phát sinh hiểu lầm:

• Khăn lạnh, đậu phộng, bánh tráng để sẵn trên bàn: có nơi tính tiền khi đã mở. Không dùng thì báo nhân viên dọn đi.
• Món tính theo ký: nhờ cân trước mặt và nói số cân trước khi làm. Ghi lại hoặc chụp màn hình cân.
• Bia, nước ngọt mang ra theo két: đếm số lon mở thật, trả lại phần chưa mở.
• Phụ thu ngày lễ, phí phục vụ: nếu có, quán đàng hoàng thường ghi rõ trên thực đơn; hỏi trước khi ngồi nếu đi dịp lễ, Tết.
• Món "thời giá": hỏi con số cụ thể trước khi gọi.
• Gộp hoá đơn nhiều bàn: đi nhóm đông, nên cử một người theo dõi món gọi và đối chiếu hoá đơn trước khi trả.

Kiểm hoá đơn không phải là bất lịch sự. Ở các quán đông khách, sai sót do nhân viên ghi nhầm bàn xảy ra thường hơn chuyện cố tình.

Ăn xong rồi về: đoạn đường cuối buổi

Phần nhiều quán vườn ở An Phú Đông cũ nằm sâu trong các nhánh đường, phải đi qua đoạn ít đèn, có khúc sát mương, sát bờ sông. Ban ngày dễ đi, ban đêm người lạ dễ lạc hoặc chạy sai làn khi gặp xe tải nhỏ chở vật liệu. Trước khi về, mở bản đồ trên điện thoại, chọn đường ra trục chính gần nhất, đừng đi theo lối tắt chưa biết.

Nếu đã uống rượu bia, gọi xe công nghệ hoặc taxi. Quán vườn thường biết số tài xế quen trong khu vực; hỏi quán là cách nhanh nhất. Xe máy có thể gửi lại quán, hôm sau quay lại lấy nếu quán đồng ý.

Mùa triều cường, hỏi quán giờ nước lớn tối hôm đó. Đường ra có thể bị ngập vài tấc trong một, hai tiếng rồi rút. Chờ nước rút luôn an toàn hơn chạy xe qua chỗ không thấy mặt đường, nhất là khi không biết dưới nước có ổ gà hay mép mương.

Đi ô tô thì để ý thêm chuyện quay đầu: nhiều nhánh đường dẫn vào quán là đường cụt, kết thúc ở bờ sông hoặc cổng nhà dân. Khi đến, nên hỏi quán chỗ quay xe trước khi đậu, để lúc về trời tối không phải lùi cả đoạn dài trong đường hẹp.

Câu hỏi thường gặp

Có cần đặt bàn trước ở quán ven sông không?

Ngày thường hiếm khi cần. Chiều thứ bảy, chủ nhật và ngày lễ thì nên đặt nếu đi từ sáu người trở lên hoặc muốn ngồi sát mép sông, vì những bàn đó hết sớm. Đặt bàn cũng là dịp hỏi luôn đường vào có ngập không và quán có chỗ gửi ô tô không.

Quán ven sông có chỗ đậu ô tô không?

Tuỳ quán. Quán nằm gần trục đường lớn thường có sân đậu; quán sâu trong đường nhỏ có khi chỉ đậu được vài xe, đường vào hẹp khó quay đầu. Đi ô tô nên gọi hỏi trước, hoặc gửi xe ở chỗ rộng gần đó rồi đi bộ vào một đoạn.

Đi hai người có nên gọi lẩu không?

Lẩu ở quán vườn thường nấu cho ba bốn người trở lên, hai người ăn dễ dư và phải bỏ phí. Nếu muốn có món nước, hỏi quán có nồi nhỏ không, hoặc gọi một tô canh chua thay cho lẩu, đi kèm một món nướng và một đĩa rau.

Làm sao biết quán tính giá theo ký có minh bạch không?

Quán minh bạch thường ghi giá mỗi ký trên thực đơn, mang cá hoặc tôm sống ra cân trước mặt khách và nói số cân trước khi làm. Nếu nhân viên ngại cân hoặc không nói được giá, nên chọn món có giá cố định trên thực đơn.

Ngồi quán ven sông buổi tối có an toàn cho trẻ nhỏ không?

Được nếu quán có lan can chắc ở mép nước và người lớn luôn để mắt tới trẻ. Bờ đất ven sông trơn, có chỗ bị nước khoét bên dưới. Nên chọn bàn cách mép nước một khoảng, mặc đồ dài tay chống muỗi cho trẻ và về trước khi trời tối hẳn.

Ăn xong đã uống bia thì về thế nào?

Gọi xe công nghệ hoặc nhờ quán gọi tài xế quen, gửi xe máy lại quán nếu được. Đường ra từ nhiều quán vườn tối và có đoạn sát mương, sát sông, không phải chỗ để chạy xe khi đã uống. Đi nhóm thì nên phân công trước một người không uống.